ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ (6)

Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, εγκαινιάζει την πρώτη ενότητα ενός νέου κύκλου προβολών με θέμα την ελληνική διασπορά στον κινηματογράφο.

america-america02

Η αναδρομή σε σκηνοθέτες ελληνικής καταγωγής που κυρίως λόγοι πολιτικοί και οικονομικοί, τους εξανάγκασαν στην μετανάστευση, παραπέμπει στη σύγχρονη πραγματικότητα, που οδηγεί τους νέους μας σκηνοθέτες στον ίδιο δρόμο. Στο πλαίσιο της σύγχρονης τάσης “επανανακάλυψης” των διπλών ταυτοτήτων, τόσο η πρόταση για μια νέα ανάγνωση καταξιωμένων σκηνοθετών (Καζάν, Παπατάκης, Κασσαβέτης, Μανθούλης), όσο και η επανανακάλυψη του σημαντικού Άδωνι Κύρου, γνωστού στη χώρα μας μόνο για το μεταφρασμένο στα ελληνικά βιβλίο του Ο Σουρρεαλισμός στον κινηματογράφο και την ταινία του Το μπλόκο, αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

ABYSSES

Δύο εκδηλώσεις πλαισιώνουν το αφιέρωμα: Μία συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με αφορμή τα γενέθλια του γαλλικού κινηματογραφικού περιοδικού Le Positif παρουσία του εκδότη του και κριτικού κινηματογράφου Michel Ciment, κι ελληνικών ακαδημαϊκών. Μία παρουσίαση του άγνωστου κινηματογραφικού έργου του Άδωνι Κύρου από την κα Λίτσα Μπουδαλίκα, σκηνοθέτιδα και λέκτορα στο Τμήμα Τεχνών του Θεάματος στο Πανεπιστήμιο Paris- Ouest Nanterre.

Μαρία Κομνηνού
Γεν. Γραμ. Δ.Σ. Ταινιοθήκης της Ελλάδος
Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών

Η κατατρόπωση
Γαλλία, 1958, μ&α
Σκην.: Άδωνις Κύρου. Σεν.: Victor Hugo (βιβλίο), Άδωνις Κύρου. Φωτ.: Maurice Barry. Μοντ.: Henri Colpi, Jasmine Chasney. Μουσ.: André Souris. Αφηγ.: Jean Servais. Παρ.: Societe des Films d’ Art et de Culture. Διάρκεια: 14΄.

Σε σενάριο δομημένο σε άμεση σχέση με την οπτική του Ουγκώ για τη μάχη του Βατερλώ, η ταινία θυμίζει πώς εξελίχθηκε η συμφορά και επισκέπτεται ξανά τη σκυθρωπή πεδιάδα μέσα στη γελοιότητα της εμπορικής εκμετάλλευσης.

 

Η κόμη
Γαλλία, 1960, μ&α
Σκην.: Άδωνις Κύρου. Σεν.: Guy de Maupassant (βιβλίο), Άδωνις Κύρου. Φωτ.: Oleg Tourjansky. Μοντ.: Sylvie Blanc. Μουσ.: L'homme-orchestre . Ηθ.: Michel Piccoli, Eric Losfeld. Παρ.: Elysées Relations Cinématographiques. Διάρκεια: 19΄.

Βασισμένο στο ομότιτλο διήγημα του Γκι ντε Μοπασάν και με πρωταγωνιστή τον Μισέλ Πικολί, η ταινία προσεγγίζει, από σοuρεαλιστικό πάντα πρίσμα, τη φετιχιστική έξαρση του ήρωά της για μια γυναικεία κόμη που ανακαλύπτει μέσα σε μια παλιά ντουλάπα.

La chevelure 2


Ένας τίμιος άνθρωπος
Γαλλία, 1962, μ&α
Σκην.: Άδωνις Κύρου. Σεν.: Louis Bessières. Φωτ.: Άδωνις Κύρου. Μοντ.: J.P. Rousseau. Μουσ.: Jean Servais. Αφηγ.: Roger Coggio, Jean Barelly. Παρ.: Societe des Films d’ Art et de Culture. Διάρκεια: 10΄.

Συναρμολογώντας ποιητικά μια σειρά από κάρτες της Μπελ Επόκ, ο Κύρου ανασυνθέτει τη ζωή του Ζαν Μπαρντουάρ που μεταμορφώνεται σε ληστή παρά τη θέλησή του. Ειρωνεία και πρωτοτυπία διακρίνει τις στέρεες ρίμες αυτού του έργου που το 1963 τιμήθηκε με το βραβείο Louis Lumière.

honnete-homme

Ο καιρός των δολοφόνων
Γαλλία, 1962, μ&α
Σκην.: Άδωνις Κύρου. Σεν.: Άδωνις Κύρου, Jean Vigne, Vercors (κείμενο). Φωτ.: Άδωνις Κύρου. Μουσ.: Léon Algazzi. Αφηγ.: Michel Piccoli. Διάρκεια: 14΄.

Με αρχειακό υλικό από επίκαιρα της περιόδου 1930-1945 και βασισμένο σε κείμενο του Βερκόρ (γνωστού για το «Η σιωπή της θάλασσας») το ντοκιμαντέρ αυτό αναφέρεται στην φυλετική δημαγωγία του ναζισμού και τα αποτελέσματά της στην Ευρώπη.


Το ιδανικό παλάτι
Γαλλία, 1958, μ&α
Σκην.: Άδωνις Κύρου. Σεν.: Άδωνις Κύρου, Ferdinand Cheval (βιβλίο). Φωτ.: Jean Gonnet, Pierre Mandrin. Μουσ.: André Hodeir. Αφηγ.: Gaston Modot. Παρ.: Laurence Film Entreprise de Productions Cinématographiques. Διάρκεια: 14΄.

Ένα ταξίδι στο φαντασμαγορικό αρχιτεκτονικό έργο που ο ταχυδρόμος Σεβάλ (1836-1924) ολοκλήρωσε, πέτρα-πέτρα, επί 33 ολόκληρα χρόνια στο χωριό Hauterives, στην περιοχή Drôme της Γαλλίας και που  φέτος κλείνει 100 χρόνια από την αποπεράτωσή του. Για το μοναδικό αυτό αριστούργημα ναΐφ τέχνης που ανέκαθεν συνάρπαζε τους σουρεαλιστές, ο Κύρου επιλέγει κείμενα του ίδιου του Σεβάλ, που διαβάζει ο Γκαστόν Μοντό.

Η ιστορία της Λίλυ

Σλοβενία-Γαλλία-Ελλάδα, 2002, εγχ.
Σκην.: Ροβήρος Μανθούλης. Σεν.: Ροβήρος Μανθούλης. Φωτ.: Νίκος Καβουκίδης. Μοντ.: Γιώργος Χελιδονίδης. Μουσ.: Νίκος Μαμαγκάκης. Ηθ.: Bruno Putzulu, Juliette Andréa, Γιώργος Βογιατζής, Μηνάς Χατζησάββας. Παρ.: ArtCam International, Canal+, Casablanca Films, ERT, Slovenian Film Fund. Διάρκεια: 130΄.

Βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα το Lilly’s Story αναφέρεται στην προετοιμασία μιας ταινίας που δεν γυρίστηκε ποτέ. Στις αρχές της δεκαετίας του ‘70, η Μ. Μερκούρη συζητούσε με τον Ρ. Μανθούλη για μια ταινία που θα εξέθετε όσα συνέβαιναν στην Ελλάδα την εποχή της δικτατορίας. Τριάντα χρόνια αργότερα ο Ρ. Μανθούλης ολοκλήρωσε αυτή την ιδέα σχετικά με τις τραγικές και κωμικές ιστορίες που έζησαν οι εξόριστοι Έλληνες διανοούμενοι Έλληνες στο Παρίσι μετά το πραξικόπημα του 1967.

LILLYS STORY 021

O θάνατος ενός Κινέζου μπούκι

ΗΠΑ, 1978, εγχ.
Σκην.: John Cassavetes. Σεν.: John Cassavetes. Φωτ.: Mitchell Breit, Al Ruban. Μοντ.: Tom Cornwell. Μουσ.: Bo Harwood. Ηθ.: Ben Gazzara, Seymour Cassel, Al Ruban, Meade Roberts. Παρ.: Faces International Films Inc.. Διάρκεια: 108΄.

Ο Κόσμο Βιτέλλι, ιδιοκτήτης νυχτερινού κέντρου αποτελεί υπόδειγμα αυτοσυγκράτησης, αλλά και αυταπάτης: κρύβει τα συναισθήματά του πίσω από την περσόνα του σωστού επαγγελματία με κάθε κόστος. Ο μικρόκοσμός του ανατρέπεται, όταν χάνοντας στα χαρτιά, παγιδεύεται και πάλι στη μαφία εκθέτοντας όλα όσα έχει φτιάξει. Η επιβίωσή του εξαρτάται από το θάνατο ενός άλλου: του κινέζου πράκτορα στοιχημάτων. Κατάφωτα σκοτεινό, το φιλμ νουάρ αυτό στηλιτεύτηκε κατά την έξοδό του στις αίθουσες για να θεωρηθεί αργότερα μεταξύ των καλύτερων ταινιών του Κασσαβέτη.

KILLING OF A CHINESE 01

Αμέρικα, Αμέρικα

ΗΠΑ, 1963, μ&α
Σκην.: Elia Kazan. Σεν.: Elia Kazan. Φωτ.: Haskell Wexler. Μοντ.: Dede Allen. Μουσ.: Μάνος Χατζηδάκις. Ηθ.: Στάθης Γιαλελής, Frank Wolff, Harry Davies, Elena Karam. Παρ.: Athena Enterprises, Warner Bros. Διάρκεια: 174΄.

Η οδύσσεια ενός μετανάστη με εμφανείς αναφορές στην οικογένεια του Ηλία Καζάν και ιδιαίτερα τον θείο του. Η αφήγηση ξεκινά το 1896 και τοποθετείται στα παράλια της Μικράς Ασίας. Η βιοπάλη ενός φτωχού νέου που από παιδί ονειρεύεται να ταξιδέψει στην υπερατλαντική γη της επαγγελίας, μοιάζει με κάθοδο στην κόλαση. Μετατρέπεται για λίγο σε ανάσταση, κατά την άφιξή του εκεί, πριν αρχίσει το αληθινό δράμα του μετανάστη. Ο Στάθης Γιαλελής ενσαρκώνει, με υπόκρουση Χατζιδάκι, τον  αρχετυπικό «τραγικό» Έλληνα μετανάστη. Η ταινία απέσπασε το Όσκαρ Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης.

america-america02

Οι άβυσσοι

Γαλλία, 1963, μ&α
Σκην.: Νίκος Παπατάκης. Σεν.: Jean Vauthier. Φωτ.: Jean-Michel Boussaguet. Μοντ.: Edwige Bernard, Denise de Casabianca, Pascale Laverrière. Μουσ.: Pierre Barbaud. Ηθ.: Francine Bergé, Colette Bergé, Pascal de Boysson, Paul Bonifas, Colette Régis. Παρ.: Lenox Films. Διάρκεια: 96΄.

Δύο αδερφές, εργάζονται ως υπηρέτριες σε ένα απομονωμένο αγροτόσπιτο, απλήρωτες λόγω της οικονομικής δυσπραγίας των αφεντικών τους. Η ανακοίνωση της πώλησης του σπιτιού τις φέρνει στα όρια της παραφροσύνης, σφάζοντας τις εργοδότριές τους, την κυρία τους και την κόρη της.
Βασισμένη στο πραγματικό περιστατικό των αδερφών Παπέν που συγκλόνισε τη Γαλλία το 1933, οι Άβυσσοι, αποτέλεσαν την επίσημη εκπροσώπηση της χώρας στο Φεστιβάλ των Καννών και προκαλώντας αντιδράσεις έγιναν αντικείμενο ανάλυσης πολλών Γάλλων διανοητών.

ABYSSES