BUDD BOETTICHER WESTERNS (8)

Ενόσω περνάει ο καιρός, ο Μπαντ Οσκαρ Μπέτικερ (1916-2001), ένας μοναχικός, παραμελημένος την εποχή του σκηνοθέτης, γίνεται ολοένα και πιο γνωστός, με αποτέλεσμα το έργο του να θαυμάζουν σήμερα σκηνοθέτες όπως ο Μάρτιν Σκορσέζε και ο Κλιντ Ιστγουντ. Στα έξι συναρπαστικά γουέστερν που γύρισε στη δεκαετία του ’50, και που προβάλλονται σ’ αυτό το αφιέρωμα, όλα με πρωταγωνιστή τον Ράντολφ Σκοτ, ο Μπέτικερ εκμεταλλεύτηκε τους ανοιχτούς, βραχώδεις, αφιλόξενους χώρους της αμερικανικής Δύσης, για να τοποθετήσει τις απλές, πάντα θαυμάσιες ιστορίες του (συχνά σε σενάριο του Μπαρτ Κένεντι), που, παρά το χαμηλό κόστος τους, κατάφερνε να τους δίνει το εύρος και την ομορφιά των καλύτερων ταινιών Α’ κατηγορίας του είδους. 

Comanche Station

Ο Μπάντ Μπέτικερ έζησε τα εφηβικά του χρόνια στο Μεξικό και το 1941 εργάστηκε στην ταινία του Ρούμπεν Μαμούλιαν Αίμα και άμμος ενώ από το 1944 αρχίζει να σκηνοθετεί ο ίδιος. Εκτός από τις ενδιαφέρουσες αστυνομικές ταινίες (στο πνεύμα του φιλμ νουάρ), που γυρίζει στις δεκαετίες του ’40 και ’50, ο Μπέτικερ σκηνοθετεί και ένα αριθμό γουέστερν με τον Ράντολφ Σκοτ, που αποδεικνύουν το μεγάλο του ταλέντο και την επιτυχία του στη δημιουργία ολοκληρωμένων χαρακτήρων. Τα γουέστερν αυτά, γυρισμένα στην περίοδο 1956-1960, αποδεικνύονται σήμερα από τα καλύτερα παραδείγματα κλασσικού γουέστερν και το όνομα Μπέτικερ παίρνει θέση πλάι σ’ εκείνο του Χάουορντ Χοκς, του Άντονι Μαν ή του Ντέλμερ Ντέιβς. Το 1956 γυρίζει το εξαιρετικό γουέστερν, Η συμμορία των επτά δολοφόνων (Seven Men From Now), που έκανε τον Γάλλο κριτικό Αντρέ Μπαζέν να το χαρακτηρίσει το πιο απλό και όμορφο γουέστερν που γυρίστηκε μεταπολεμικά στην Αμερική. Το γουέστερν αυτό σημαδεύει τη συνεργασία του Μπέτικερ με τον Ράντολφ Σκοτ, ηθοποιό που φυσιογνωμικά αλλά και γενικά σε τρόπο συμπεριφοράς και ομιλίας, συγγένευε με τους θρυλικούς ήρωες της Άγριας Δύσης. Πρωταγωνιστής στα γουέστερν του Μπέτικερ είναι ο μοναχικός ήρωας που τον βλέπουμε, στο τελευταίο πάντα πλάνο, μόνο να εγκαταλείπει, καβάλα στο άλογό του, την πόλη στην οποία καταφθάνει στην αρχή της ταινίας, έχοντας στο μεταξύ βοηθήσει τους αδύναμους και να βάλει κάποια τάξη στις παράνομες πόλεις των συνόρων. Μοναχικός καβαλάρης, σύμβολο του τυχοδιώκτη Αμερικανού που κατάφερε να «δαμάσει» την Άγρια Δύση, ο «μπετικερικός» ήρωας κινείται συνήθως από εκδίκηση για τη δολοφονία της γυναίκας του και την εξόντωση των δολοφόνων της, παραμένοντας, ταυτόχρονα, πιστός όχι μόνο στους κανόνες του είδους αλλά και στους κανόνες τιμής και μιας συγκεκριμένης ηθικής, που κυριαρχούσαν στα γουέστερν της τότε δεκαετίας.

the tall t

Το ενδιαφέρον στα γουέστερν αυτά του Μπέτικερ (Η συμμορία των 7 δολοφόνων, The Tall T, Decision at Dawn, Buchanan Rides Alone, Comanche Station, Ride Lonesome) είναι το ταξίδι του ήρωα και οι συναντήσεις του με διάφορους χαρακτήρες, βασικά «κακούς» αλλά με ενδιαφέροντα ανθρώπινα στοιχεία. Οι κακοί του Μπέτικερ δεν μοιάζουν με τους κακούς των περισσότερων γουέστερν: το χιούμορ τους, ο τρόπος με τον οποίο δέχονται τους κανόνες του παιχνιδιού (με επιστέγασμα συνήθως την τελική αναμέτρηση που καταλήγει στον θάνατό τους) μας δίνει την ευκαιρία να εμβαθύνουμε στους χαρακτήρες τους και να γνωρίσουμε την ανθρώπινη πλευρά τους. Ο Λι Μάρβιν στη Συμμορία των 7 δολοφόνων, ο Ρίτσαρντ Μπουν και ο Σκιπ Χομάϊερ στο The Tall T, οι Περνέλ Ρόμπερτς και Τζέιμς Κόμπερν στο Ride Lonesome, o Κρεγκ Στίβενς στο Buchanan Rides Alone, ο Κλoντ Έικινς και ο Ρίτσαρντ Ραστ στο Comanche Station, είναι χαρακτήρες που παίρνουν ξεχωριστή θέση στην πινακοθήκη των τύπων του Φαρ Ουέστ.

Νίνος Φένεκ Μικελίδης

buchanan rides alone

 

Buchanan Rides Alone

ΗΠΑ/USA, 1958, εγχ./col.

Σκην./Dir.: Budd Boetticher. Σεν./Scr.: Charles Lang. Φωτ./Cin.: Lucien Ballard. Μοντ./Ed.: Edwin H. Bryant. Μουσ./Mus.: Mischa Bakaleinikoff. Ηθ./Cast: Randolph Scott, Craig Stevens, Barry Kelley, Tol Avery. Παρ./Prod.: Harry Joe Brown. Διάρκεια/Dur.: 78΄.

Ο τεξανός Τομ Μπιουκάναν γυρίζει πίσω στο σπίτι του με αρκετά λεφτά για να ανοίξει το δικό του ράντσο, αλλά όταν κάνει στάση στην διεφθαρμένη πόλη Άργκι, τον ληστεύουν και τον ενοχοποιούν για ένα φόνο. Τόσο γουέστερν όσο και κωμωδία, αυτή είναι μία από τις πιο αστείες ταινίες του Μπέτικερ, παρότι παραμένει πιστή στις γνωστές θεματικές του για την φιλία, την εμπιστοσύνη και την ηθική.

buchanan rides alone

Comanche Station

ΗΠΑ/USA, 1960, εγχ./col.

Σκην./Dir.: Budd Boetticher. Σεν./Scr.: Burt Kennedy. Φωτ./Cin.: Charles Lawton Jr.. Μοντ./Ed.: Edwin H. Bryant. Μουσ./Mus.: Mischa Bakaleinikoff. Ηθ./Cast: Randolph Scott, Nancy Gates, Claude Akins, Skip Homeier. Παρ./Prod.: Budd Boetticher. Διάρκεια/Dur.: 74΄.

Ένας άντρας διασώζει μία γυναίκα που έχει αρπαχθεί από τους ινδιάνους Κομάντσι και στη συνέχεια προσπαθεί να επιστρέψουν και οι δύο πίσω ζωντανοί. Μαζί του στον γυρισμό είναι ένας παράνομος και η συμμορία του. Απ’ότι φαίνεται υπάρχει μία μεγάλη αμοιβή για την επιστροφή της κοπέλας και με τους Ινδιάνους στο μονοπάτι του πολέμου και τον παράνομο να είναι ένας παλιός εχθρός του άντρα, τα πράγματα πρόκειται να γίνουν επικίνδυνα. 

Comanche Station

Decision at Sundown

ΗΠΑ/USA, 1957, εγχ./col.

Σκην./Dir.: Budd Boetticher. Σεν./Scr.: Charles Lang. Φωτ./Cin.: Burnett Guffey.. Μοντ./Ed.: Al Clark. Μουσ./Mus.: Heinz Roemheld. Ηθ./Cast: Randolph Scott, John Carroll, Karen Steele, Valerie French. Παρ./Prod.: Harry Joe Brown. Διάρκεια/Dur.: 77΄.

Πιστεύοντας πως ένας άντρας ονόματι Τέιτ Κίμπροου ευθύνεται για τον θάνατο της γυναίκας του, ο Μπαρτ Άλισον πηγαίνει στο Σάννταουν με την εκδίκηση στο μυαλό του. Δυστυχώς, ο σερίφης της πόλης δεν δέχεται εύκολα τέτοιες απειλές, ειδικά την μέρα που ο Κίμπροου παντρεύεται. Έτσι πείθει τους κατοίκους της πόλης να διώξουν το ξένο...

decision at sundown

The Tall T

ΗΠΑ/USA, 1957, εγχ./col.

Σκην./Dir.: Budd Boetticher. Σεν./Scr.: Elmore Leonard, Burt Kennedy. Φωτ./Cin.: Charles Lawton Jr.. Μοντ./Ed.: Al Clark. Μουσ./Mus.: Heinz Roemheld. Ηθ./Cast: Randolph Scott, Richard Boone, Maureen O'Sullivan, Arthur Hunnicutt. Παρ./Prod.: Harry Joe Brown. Διάρκεια/Dur.: 78΄.

Ένα ζευγάρι νιόπαντρων και ένας μοναχικός άντρας πέφτουν θύματα απαγωγής όταν μία συμμορία παρανόμων κατάσχει την άμαξα στην οποία επιβαίνουν. Η συμμορία κρατά τους τρεις ομήρους και έτσι ξεκινά ένα παιχνίδι ψυχολογικής βίας στο οποίο ακόμα και οι «καλοί» της ιστορίας αποκαλύπτουν και άλλες πλευρές τους.

the tall t

 

Ride Lonesome

ΗΠΑ/USA, 1959, εγχ./col.

Σκην./Dir.: Budd Boetticher. Σεν./Scr.: Burt Kennedy. Φωτ./Cin.: Charles Lawton Jr.. Μοντ./Ed.: Jerome Thoms. Μουσ./Mus.: Heinz Roemheld. Ηθ./Cast: Randolph Scott, Karen Steele, Lee Van Cleef, James Coburn. Παρ./Prod.: Budd Boetticher. Διάρκεια/Dur.: 73΄.


Ένας κυνηγός κεφαλών συνοδεύει έναν δολοφόνο στην πόλη για να κρεμαστεί, αλλά επιτρέπει στον αδελφό του άντρα να τους προλάβει για να τελέσουν μία μονομαχία σε σχέση με έναν παλιό φόνο. Στη συνέχεια στρατολογεί δύο παρανόμους για να συνεχίσει το ταξίδι του με μεγαλύτερη ασφάλεια.

ride lonesome

 

Seven men from now

ΗΠΑ/USA, 1956, εγχ./col.

Σκην./Dir.: Budd Boetticher. Σεν./Scr.: Burt Kennedy. Φωτ./Cin.: William H. Clothier. Μοντ./Ed.: Everett Sutherland. Μουσ./Mus.: Henry Vars. Ηθ./Cast: Randolph Scott, Gail Russell, Lee Marvin, Walter Reed. Παρ./Prod.: Andrew V. McLaglen, Robert E. Morrison. Διάρκεια/Dur.: 78΄.

Στο πιο διάσημο γουέστερν του Μπαντ Μπέτικερ ένας πρώην σερίφης κατηγορεί τον εαυτό του για τον θάνατο της γυναίκας του κατά τη διάρκεια μίας ληστείας και ορκίζεται να εντοπίσει και να σκοτώσει τους επτά άνδρες που την οργάνωσαν. Το Seven Men From Now θεωρείται από πολλούς ως το αποκορύφωμα της τέχνης του Μπέτικερ.

seven men from now

 

Ενόσω περνάει ο καιρός, ο Μπαντ Οσκαρ Μπέτικερ (1916-2001), ένας μοναχικός, παραμελημένος την εποχή του σκηνοθέτης, γίνεται ολοένα και πιο γνωστός, με αποτέλεσμα το έργο του να θαυμάζουν σήμερα σκηνοθέτες όπως ο Μάρτιν Σκορσέζε και ο Κλιντ Ιστγουντ. Στα έξι συναρπαστικά γουέστερν που γύρισε στη δεκαετία του ’50, και που προβάλλονται σ’ αυτό το αφιέρωμα, όλα με πρωταγωνιστή τον Ράντολφ Σκοτ, ο Μπέτικερ εκμεταλλεύτηκε τους ανοιχτούς, βραχώδεις, αφιλόξενους χώρους της αμερικανικής Δύσης, για να τοποθετήσει τις απλές, πάντα θαυμάσιες ιστορίες του (συχνά σε σενάριο του Μπαρτ Κένεντι), που, παρά το χαμηλό κόστος τους, κατάφερνε να τους δίνει το εύρος και την ομορφιά των καλύτερων ταινιών Α’ κατηγορίας του είδους.

 

seven men from now2

Ο Μπάντ Μπέτικερ έζησε τα εφηβικά του χρόνια στο Μεξικό κι έμαθε την τέχνη της ταυρομαχίας από έναν από τους καλύτερους ταυρομάχους της εποχής του. Το 1941 εργάστηκε στην ταινία του Ρούμπεν Μαμούλιαν Αίμα και άμμος ως τεχνικός σύμβουλος στα θέματα της ταυρομαχίας και, αφού συνέχισε για λίγο ως βοηθός σκηνοθέτης, από το 1944 αρχίζει να σκηνοθετεί ο ίδιος. Εκτός από τις ενδιαφέρουσες αστυνομικές ταινίες (στο πνεύμα του φιλμ νουάρ), που γυρίζει στις δεκαετίςς του ’40 και ’50, ο Μπέτικερ σκηνοθετεί και ένα αριθμό γουέστερν με τον Ράντολφ Σκοτ, που αποδεικνύουν το μεγάλο του ταλέντο και την επιτυχία του στη δημιουργία ολοκληρωμένων χαρακτήρων. Τα γουέστερν αυτά, γυρισμένα στην περίοδο 1956-1960, αποδεικνύονται σήμερα από τα καλύτερα παραδείγματα κλασσικού γουέστερν και το όνομα Μπέτικερ παίρνει θέση πλάι σ’ εκείνο του Χάουορντ Χοκς, του Άντονι Μαν ή του Ντέλμερ Ντέιβς.

ride lonesome2

Το 1956 γυρίζει το εξαιρετικό γουέστερν, Η συμμορία των επτά δολοφόνων (Seven Men From Now), που έκανε τον Γάλλο κριτικό Αντρέ Μπαζέν να το χαρακτηρίσει το πιο απλό και όμορφο γουέστερν που γυρίστηκε μεταπολεμικά στην Αμερική. Το γουέστερν αυτό σημαδεύει τη συνεργασία του Μπέτικερ με τον Ράντολφ Σκοτ, ηθοποιό που φυσιογνωμικά αλλά και γενικά σε τρόπο συμπεριφοράς και ομιλίας, συγγένευε με τους θρυλικούς ήρωες της Άγριας Δύσης. Πρωταγωνιστής στα γουέστερν του Μπέτικερ είναι ο μοναχικός ήρωας που έκανε την εμφάνιση του στον κινηματογράφο από την εποχή των βουβών γουέστερν του Γουίλιαμ Σ. Χαρτ (η ομοιότητα του Ράντολφ Σκοτ με τον Χαρτ είναι πραγματικά καταπληκτική), και όπως και σ’ εκείνα, τον βλέπουμε, στο τελευταίο πάντα πλάνο, μόνο να εγκαταλείπει, καβάλα στο άλογό του, την πόλη στην οποία καταφθάνει στην αρχή της ταινίας, έχοντας στο μεταξύ βοηθήσει τους αδύναμους και να βάλει κάποια τάξη στις παράνομες πόλεις των συνόρων. Μοναχικός καβαλάρης, σύμβολο του τυχοδιώκτη Αμερικανού που κατάφερε να «δαμάσει» την Άγρια Δύση, ο «μπετικερικός» ήρωας κινείται συνήθως από εκδίκηση για τη δολοφονία της γυναίκας του και την εξόντωση των δολοφόνων της, παραμένοντας, ταυτόχρονα, πιστός όχι μόνο στους κανόνες του είδους αλλά και στους κανόνες τιμής και μιας συγκεκριμένης ηθικής, που κυριαρχούσαν στα γουέστερν της τότε δεκαετίας.

Το ενδιαφέρον στα γουέστερν αυτά του Μπέτικερ (Η συμμορία των 7 δολοφόνων, The Tall T, Decision at Dawn, Buchanan Rides Alone, Comanche Station, Ride Lonesome) είναι το ταξίδι του ήρωα και οι συναντήσεις του με διάφορους χαρακτήρες, βασικά «κακούς» αλλά με ενδιαφέροντα ανθρώπινα στοιχεία. Οι κακοί του Μπέτικερ δεν μοιάζουν με τους κακούς των περισσότερων γουέστερν: το χιούμορ τους, ο τρόπος με τον οποίο δέχονται τους κανόνες του παιχνιδιού (με επιστέγασμα συνήθως την τελική αναμέτρηση που καταλήγει στον θάνατό τους) μας δίνει την ευκαιρία να εμβαθύνουμε στους χαρακτήρες τους και να γνωρίσουμε την ανθρώπινη πλευρά τους. Ο Λι Μάρβιν στη Συμμορία των 7 δολοφόνων, ο Ρίτσαρντ Μπουν και ο Σκιπ Χομάϊερ στο The Tall T, οι Περνέλ Ρόμπερτς και Τζέιμς Κόμπερν στο Ride Lonesome, o Κρεγκ Στίβενς στο Buchanan Rides Alone, ο Κλoντ Έικινς και ο Ρίτσαρντ Ραστ στο Comanche Station, είναι χαρακτήρες που παίρνουν ξεχωριστή θέση στην πινακοθήκη των τύπων του Φαρ Ουέστ.