ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ (10)

umut

O Τζεμπάρ, φτωχός αμαξάς και πολύτεκνος οικογενειάρχης σε χαμόσπιτο των Αδάνων, αφού χάνει το δίκιο και τη δουλειά του μετά από ένα ατύχημα που του στοίχισε ένα άλογο, εναποθέτει το μέλλον του στην εύρεση ενός δήθεν θαμμένου θησαυρού. Μέρα-νύχτα σκάβει, διακινδυνεύοντας τα λογικά του. Είναι η “Ελπίδα” που τον κρατά ζωντανό σε τούτη την πρώτη σπουδαία ταινία του Γιλμάζ Γκιουνέι, παραγωγής 1970, η ίδια που διατρέχει και όλο το ανήσυχο, εκτός κυρίαρχου κυκλώματος τούρκικο σινεμά έκτοτε. “Ελπίδα” θα μπορούσε να είναι και ο γενικός τίτλος του αφιερώματος στη γειτονική μας αυτή κινηματογραφία που δείχνει να ωριμάζει θαυμαστά τα τελευταία χρόνια. Την κουβαλά η οικογένεια κτηνοτρόφων στο επεισοδιακό της σιδηροδρομικό ταξίδι από την βαθιά τουρκική ανατολή στην Αγκυρα - η αλλιώς από την ασθμαίνουσα φεουδαρχία στον υπό έγερση καπιταλισμό – στο αξέχαστο “Κοπάδι” (1978), ένα σύγχρονο “eastern”,σε σενάριο του φυλακισμένου τότε Γκιουνέι και σκηνοθεσία του Ζεκί Οκτέν. Τη φέρουν οι δυο πιτσιρικάδες του “Ταξιδιού στον ήλιο” της Γιεσίμ Ουστάογλου, ο ένας Τούρκος και ο άλλος Κούρδος, καθώς αγωνίζονται να επιβιώσουν στα μίζερα παρασόκακα της Πόλης. Την εκφράζουν, σιωπηλά και ανεπιτήδευτα, τα τσεχοφικά πρόσωπα της επαρχιακής τοιχογραφίας του Νουρί Μπιλγκέ Τζειλάν “Τα σύννεφα του Μάη”(1999), την υπαινίσσεται και το αποξενώμένο, αιχμάλωτο μέσα στο αδυσώπητο πέρασμα του χρόνου, αντονιονικό ζευγάρι των μετέπειτα “Κλιμάτων αγάπης” του (2006). Με την ελπίδα να τρυπήσουν τα δίχτυα της πνιγηρής τους ύπαρξης ζούν και η κακοποιημένη από τον ίδιο της τον πατέρα “Εκπτωτος άγγελος” του Σεμίχ Καπλάνογλου (2004), τα μέλη της εκτεταμμένης επαρχιακής φαμίλιας του “Summer book” του πρόωρα χαμένου Σειφί Τεομάν (2008), ο έγκλειστος στον μικροαστισμό του πατέρα-αφέντη του νεαρός εκπρόσωπος της “Πλειοψηφίας της σιωπής”, από τις πολυβραβευμένες ταινίες του 2010 που αδικαιολόγητα πέρασαν απαρατήρητες στη χώρα μας , σε σκηνοθεσία του πολλά υποσχόμενου Σερέν Γιουτζέ, καθώς και η ταγμένη σε έναν ηλικιωμένο άνδρα νεαρή νύφη του “Night of silence” του Ρείς Τσελίκ, από τα σπουδαία δείγματα της φετινής τουρκικής παραγωγής.

Ρόμπι Εκσιέλ

clouds of may

 

O Τζεμπάρ, φτωχός αμαξάς και πολύτεκνος οικογενειάρχης σε χαμόσπιτο των Αδάνων, αφού χάνει το δίκιο και τη δουλειά του μετά από ένα ατύχημα που του στοίχισε ένα άλογο, εναποθέτει το μέλλον του στην εύρεση ενός δήθεν θαμμένου θησαυρού. Μέρα-νύχτα σκάβει, διακινδυνεύοντας τα λογικά του. Είναι η "Ελπίδα" που τον κρατά ζωντανό σε τούτη την πρώτη σπουδαία ταινία του Γιλμάζ Γκιουνέι, παραγωγής 1970, η ίδια που διατρέχει και όλο το ανήσυχο, εκτός κυρίαρχου κυκλώματος τούρκικο σινεμά έκτοτε. "Ελπίδα" θα μπορούσε να είναι και ο γενικός τίτλος του αφιερώματος στη γειτονική μας αυτή κινηματογραφία που δείχνει να ωριμάζει θαυμαστά τα τελευταία χρόνια. Την κουβαλά η οικογένεια κτηνοτρόφων στο επεισοδιακό της σιδηροδρομικό ταξίδι από την βαθιά τουρκική ανατολή στην Αγκυρα - η αλλιώς από την ασθμαίνουσα φεουδαρχία στον υπό έγερση καπιταλισμό – στο αξέχαστο “Κοπάδι” (1978), ένα σύγχρονο “eastern”,σε σενάριο του φυλακισμένου τότε Γκιουνέι και σκηνοθεσία του Ζεκί Οκτέν.

umut

 

Τη φέρουν οι δυο πιτσιρικάδες του “Ταξιδιού στον ήλιο” της Γιεσίμ Ουστάογλου, ο ένας Τούρκος και ο άλλος Κούρδος, καθώς αγωνίζονται να επιβιώσουν στα μίζερα παρασόκακα της Πόλης. Την εκφράζουν, σιωπηλά και ανεπιτήδευτα, τα τσεχοφικά πρόσωπα της επαρχιακής τοιχογραφίας του Νουρί Μπιλγκέ Τζειλάν “Τα σύννεφα του Μάη”(1999), την υπαινίσσεται και το αποξενώμένο, αιχμάλωτο μέσα στο αδυσώπητο πέρασμα του χρόνου, αντονιονικό ζευγάρι των μετέπειτα “Κλιμάτων αγάπης” του (2006).

climates zeitgeist PDVD 016

 

Με την ελπίδα να τρυπήσουν τα δίχτυα της πνιγηρής τους ύπαρξης ζούν και η κακοποιημένη από τον ίδιο της τον πατέρα “Εκπτωτος άγγελος” του Σεμίχ Καπλάνογλου (2004), τα μέλη της εκτεταμμένης επαρχιακής φαμίλιας του “Summer book” του πρόωρα χαμένου Σειφί Τεομάν (2008), ο έγκλειστος στον μικροαστισμό του πατέρα-αφέντη του νεαρός εκπρόσωπος της “Πλειοψηφίας της σιωπής”, από τις πολυβραβευμένες ταινίες του 2010 που αδικαιολόγητα πέρασαν απαρατήρητες στη χώρα μας , σε σκηνοθεσία του πολλά υποσχόμενου Σερέν Γιουτζέ, καθώς και η ταγμένη σε έναν ηλικιωμένο άνδρα νεαρή νύφη του “Night of silence” του Ρείς Τσελίκ, από τα σπουδαία δείγματα της φετινής τουρκικής παραγωγής.

majority

 

Το κοπάδι (Suru)

Τουρκία, 1979, εγχ.
Σκην.: Zeki
Ökten. Σεν.: Yilmaz Güney. Φωτ.: Izzet Akay. Μοντ.: Özdemir Aritan. Μουσ.: Zülfü Livaneli. Ηθ.: Tarik Akan, Melike Demirag, Erol Demiröz, Levent Inanir. Παρ.: Yilmaz Güney. Διάρκεια: 129΄.

Λόγω μίας τοπικής διαμάχης, μία οικογένεια χωρικών αποφασίζει να πουλήσει τα πρόβατά της – μία ιδιαίτερη πολυτέλεια – στη μακρινή Άγκυρα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους με το τραίνο πρέπει να δώσουν φακελάκια σε μικροπρεπείς υπαλλήλους, πρόβατα κλέβονται ή πεθαίνουν στα γεμάτα, χωρίς αέρα βαγόνια και η άρρωστη γυναίκα ενός εκ των γιων της οικογένειας χειροτερεύει.

suru

Η πλειοψηφία της Σιωπής (Çogunluk)

Τουρκία, 2010, εγχ.

Σκην.: Seren Yüce. Σεν.: Seren Yüce. Φωτ.: Baris Ozbicer. Μοντ.: Mary Stephen. Μουσ: Gökçe Akçelik. Ηθ.: Bartu Küçükçaglayan, Settar Tanriögen, Nihal G. Koldas, Esme Madra. Παρ.: Onder Cakar, Sevil Demirci. Διάρκεια: 111΄.

Ιστορία ενηλικίωσης και παράλληλα καθρέπτης της σύγχρονης Τουρκίας «Η πλειοψηφία της σιωπής» αφηγείται την ιστορία ενός ανέμελου νεαρού Τούρκου που αντιλαμβάνεται την πραγματική του θέση στην κοινωνία, όταν ερωτεύεται μία Κούρδη αλλά έχει να αντιμετωπίσει τον πατέρα του και τις οπισθοδρομικές του αντιλήψεις.

majority

Summer book (Tatil kitabi)

Τουρκία, 2008, εγχ.

Σκην.: Seyfi Teoman. Σεν.: Seyfi Teoman. Φωτ.: Arnau Valls Colomer. Μοντ.: Cicek Kahraman. Ηθ.: Taner Birsel, Tayfun Gunay, Harun Ozuag, Ayten Tokun. Παρ.: Yamac Okur, Nadir Operli. Διάρκεια: 92΄.

Η ξαφνική βαριά ασθένεια του πατέρα φέρνει τα πάνω κάτω σε μία φτωχή τούρκικη οικογένεια, η οποία προσπαθεί να επιβιώσει σε ένα μικρό χωριό όπου δεν υπάρχουν δουλειές και η επιβίωση είναι δύσκολη. Μία ανθρώπινη ταινία γεμάτη ποιητικές σκηνές και λυρισμό.

summer book

Τα Σύννεφα του Μάη (Mayis sikintisi)

Τουρκία, 1999, εγχ.

Σκην.: Nuri Bilge Ceylan. Σεν.: Nuri Bilge Ceylan. Φωτ.: Nuri Bilge Ceylan. Μοντ.: Nuri Bilge Ceylan. Ηθ.: Emin Ceylan, Muzaffer Özdemir, Fatma Ceylan, Emin Toprak. Παρ.: Nuri Bilge Ceylan. Διάρκεια: 130΄.

Ένας σκηνοθέτης επιστρέφει στη γενέτειρά του για να κάνει μία ταινία με ηθοποιούς τους κατοίκους της πόλης. Ενώ βρίσκεται εκεί, η μητέρα του παραπονιέται για προβλήματα υγείας, ο πατέρας του έχει ξεκινήσει μία δικαστική διαμάχη με την κυβέρνηση σε σχέση με τη γη του, ο ανιψιός του εγκαταλείπει τη δουλειά του και ο μικρός του ανιψιός προσπαθεί να κουβαλά ένα αυγό για 40 μέρες στην τσέπη του με στόχο να αποκτήσει το ρολόι των ονείρων του.

clouds of may

Έκπτωτος Άγγελος (Melegin sü)

Τουρκία, Ελλάδα, 2005, εγχ.

Σκην.: Semih Kaplanoglou. Σεν.: Semih Kaplanoglou. Φωτ.: Eyüp Boz. Μοντ.: Suzan Hande Güneri, Ayhan Ergürsel, Semih Kaplanoglou. Μουσ.: Edvard Grieg. Ηθ.: Tülin Özen, Budak Akalin, Musa Karagöz, Engin Dogan. Παρ.: Semih Kaplanoglou. Διάρκεια: 98΄.

Η Ζευνέπ ζει με τον πατέρα της. Κατά τη διάρκεια της μέρας δουλεύει σε ένα τοπικό ξενοδοχείο και τα βράδια πρέπει να ανεχτεί τον αναπάντεχα βίαιο πατέρα της ο οποίος την κακοποιεί σεξουαλικά. Στο ξενοδοχείο, ένας νεαρός, ο Μουσταφά, αρχίζει να ενδιαφέρεται για την Ζεϋνεπ και μία καινούργια φιλία αρχίζει.

ekptotos agelos

Ελπίδα (Umut)

Τουρκία, 1970, εγχ.
Σκην.: Serif G
ören, Yilmaz Güney. Σεν.: Serif Gören, Yilmaz Güney. Φωτ.: Kaya Ererez. Μοντ.: Celal Köse. Μουσ.: Arif Erkin. Ηθ.: Yilmaz Güney, Gülsen Alniaçik, Tuncel Kurtiz, Kürsat Alniaçik. Παρ.: Yilmaz Güney, Cevat Alkan. Διάρκεια: 100΄.

Η ιστορία ενός αγράμματου άντρα και της οικογένειάς του, η επιβίωση των οποίων εξαρτάται από το εισόδημά του ως οδηγός ταξί με άλογο. Όταν ένα από τα άλογά του σκοτώνεται από ένα αυτοκίνητο και γίνεται ξεκάθαρο πως ούτε η δικαιοσύνη αλλά ούτε η φιλανθρωπία θα επικρατήσουν, ο άντρας αρχίζει να βρίσκεται σε απόγνωση.

umut

Ταξίδι στον Ήλιo (Günese yolculuk)

Τουρκία, Γερμανία, 1999, εγχ.

Σκην.: Yesim Ustaoglu. Σεν.: Yesim Ustaoglu. Φωτ.: Jacek Petrycki. Μοντ.: Nicolas Gaster. Μουσ.: Vlatko Stefanovski. Ηθ.: Nazmî Kirik, Newroz Baz, Mizgin Kapazan, Ara Güler. Παρ.: Behrooz Hashemian. Διάρκεια: 116΄.

Ο Μεχμέτ, ένας νεαρός Τούρκος έχει πρόσφατα φύγει από το χωριό  Τίρε,  για αναζήτηση εργασίας Κωνσταντινούπολη. Μετά από μία σειρά γεγονότων, θεωρείται κούρδος, φυλακίζεται και βασανίζεται. Εβδομάδες αργότερα, καταλήγει απόκληρος και στιγματισμένος ως Κούρδος, χάνει το διαμέρισμα του, την δουλειά του και στην συνέχεια και την κοπέλα του. Όταν ένας Κούρδος φίλος του σκοτώνεται σε μία διαδήλωση, ο Μεχμέτ αναλαμβάνει να επιστρέψει το πτώμα του στο χωριό καταγωγής του, κοντά στα σύνορα με το Ιράκ.

taksidi ston ilio

 

Κλίματα Αγάπης (Iklimler)

Τουρκία, Γαλλία, 2006, εγχ.

Σκην.: Nuri Bilge Ceylan. Σεν.: Nuri Bilge Ceylan. Φωτ.: Gökhan Tiryaki. Μοντ.: Nuri Bilge Ceylan, Ayhan Ergürsel. Ηθ.: Nuri Bilge Ceylan, Ebru Ceylan, Nazan Kirilmis, Mehmet Eryilmaz. Παρ.: Nuri Bilge Ceylan,. Διάρκεια: 106΄.

Το Κλίματα αγάπης είναι μία ταινία για το τέλος μίας σχέσης. Το ζευγάρι έχοντας κουραστεί, αποφασίζει να χωρίσει ενώ βρίσκεται σε διακοπές σε μία πανέμορφη παραλία. Η ταινία του Τσειλάν ταξιδεύει μέσα από διαφορετικές εποχές και τοπία στην Τουρκία, ακολουθώντας τις ζωές του ζευγαριού (το οποίο υποδύεται ο Τσειλάν με την σύζυγό του), καταγράφοντας, μέσα από την εξαιρετική φωτογραφία και τους αργούς αλλά σταθερούς ρυθμούς, την αποξένωση και την μοναξιά της σύγχρονης ζωής στη χώρα. 

climates 01